Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παραχώρησε μια περισσότερο προσωπική συνέντευξη για τη διαδρομή του στην πολιτική, μιλώντας για την απόφασή του να ασχοληθεί με τα κοινά και για τον τρόπο που βιώνει σήμερα την άσκηση εξουσίας. Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε ενώπιον φοιτητών και ακαδημαϊκών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Μετά την ομιλία του στο Λονδίνο, στο συνέδριο της Morgan Stanley, ο κ. Μητσοτάκης μετέβη στη Σχολή Διακυβέρνησης Blavatnik του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, όπου συμμετείχε σε διάλογο με την κοσμήτορα της σχολής, Ngaire Woods, η οποία είναι και καθηγήτρια Παγκόσμιας Διακυβέρνησης.
Όσα αποκάλυψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Δεν μετανιώνω για την απόφασή μου (να εμπλακώ στην πολιτική). Παρ’ όλα αυτά, δεν βλέπω την πολιτική ως μια “καριέρα” στην οποία θα περάσω όλη μου τη ζωή. Υπήρξε μια επαγγελματική ζωή πριν από την πολιτική και, ελπίζω, θα υπάρξει και μια ζωή μετά την πολιτική. Κανείς μας δεν θα είναι εδώ για πάντα, τόνισε ο πρωθυπουργός, μιλώντας στο ακροατήριο, που αποτελούνταν από νέους φοιτητές αλλά και ανθρώπους που είναι στη δημόσια διοίκηση και σκέφτονται αν θέσουν υποψηφιότητα για αιρετό αξίωμα.
Ήθελα πρώτα να χτίσω μια καριέρα εκτός πολιτικής
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στα πρώτα του βήματα, αλλά και στο γεγονός ότι προέρχεται από πολιτική οικογένεια. Με δεδομένο το ότι ο πατέρας του ήταν πρωθυπουργός, για πολλούς ήταν σχεδόν αυτονόητο ότι θα κατέληγα κι εγώ στην πολιτική. Ο ίδιος αποφάσισε ωστόσο να ακολουθήσει διαφορετική πορεία, αν και οι σπουδές του αφορούσαν την πολιτική επιστήμη και τις διεθνείς σχέσεις.
Η απόφασή μου τότε ήταν ότι ήθελα πρώτα να χτίσω μία καριέρα εκτός πολιτικής πριν αναγκαστώ να πάρω την απόφαση να μπω ενδεχομένως στην πολιτική. Έτσι, πέρασα σχεδόν μία δεκαετία στον ιδιωτικό τομέα προσπαθώντας να εδραιωθώ και να αποδείξω την αξία μου εκτός πολιτικής. Γιατί, αν προέρχεσαι από μία πολιτική οικογένεια, το πρώτο βήμα για να μπεις στην πολιτική δεν είναι τόσο δύσκολο· έχεις αναγνωρισιμότητα, είναι πιο εύκολο να κερδίσεις την πρώτη σου εκλογή, είπε.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην απόφασή του το 2003 να μπει στην πολιτική. Ήταν μια εποχή που η Ελλάδα φαινομενικά πήγαινε αρκετά καλά. Βρισκόμουν συχνά να κριτικάρω τα δημόσια πράγματα απ’ έξω. Και είπα στον εαυτό μου: “Αν θεωρείς ότι έχεις ένα συγκριτικό πλεονέκτημα, κι όμως δεν κάνεις το βήμα να συμμετάσχεις, πώς μπορείς να πείσεις άλλους, που δεν έχουν τα ίδια πλεονεκτήματα με σένα, να κάνουν αυτό το βήμα;”. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για δίκοπο μαχαίρι, γιατί είναι πιο εύκολο να κερδίσεις την πρώτη σου εκλογή, αλλά πολύ πιο δύσκολο να αποδείξεις την αξία σου στην πολιτική όταν έχεις κληρονομήσει ένα τόσο προβεβλημένο όνομα.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στην απόφασή του να διεκδικήσει την ηγεσία της ΝΔ. Τότε, συζήτησα με τη σύζυγό μου και τα παιδιά μας. Πιστεύω ότι δεν πρέπει ποτέ να πάρεις την απόφαση να μπεις στην πολιτική χωρίς να είσαι βέβαιος ότι έχεις τη συμφωνία και τη στήριξη της οικογένειάς σου, του/της συζύγου σου. Αλλιώς, δεν πρόκειται να δουλέψει, ήταν η συμβουλή του. Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι εξελέγη πρωθυπουργός το 2019. Είχε προηγηθεί η χρεοκοπία της χώρας το 2010 και η κρίση που παρατάθηκε για ακόμη τέσσερα χρόνια από τους χειρισμούς της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το 2015.
Όταν ήρθαμε στην εξουσία το 2019, είχαμε μια πολύ σαφή ιδέα για το τι έπρεπε να κάνουμε: να αποκαταστήσουμε τη δημοσιονομική αξιοπιστία, να ενισχύσουμε την επιχειρηματικότητα, να αντιμετωπίσουμε τη γραφειοκρατία και να ψηφιοποιήσουμε το κράτος. Αυτά, σήμερα, μπορεί να ακούγονται αυτονόητα, αλλά δεν ήταν καθόλου αυτονόητα εκείνη τη στιγμή – ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι στο μεταξύ περάσαμε και την κρίση της COVID, και τη μεταναστευτική κρίση, και την ενεργειακή κρίση είπε.
Ο κ. Μητσοτάκη ανέφερε ότι στην πρώτη τετραετία, η κυβέρνηση πέτυχε να διαχειριστεί τις μέγα-κρίσεις και να θέσει τα θεμέλια σταθερής οικονομικής ανάπτυξης. Τα νούμερα σήμερα δείχνουν ότι έχουμε συνεχή ρυθμούς ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ταυτόχρονα πετυχαίνουμε υγιή πρωτογενή πλεονάσματα που μας επιτρέπουν να μειώνουμε το χρέος μας. Παράλληλα, η Ελλάδα κατάφερε τη μεγαλύτερη μείωση χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Νομίζω ότι αυτός ο συνδυασμός –η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των αγορών, η επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα, το να αντιμετωπιζόμαστε ξανά ως μια κανονική χώρα της Ευρωζώνης– ήταν μεταξύ των αρχικών στόχων μας. Τους πετύχαμε. Τώρα η πρόκληση είναι να συνεχίσουμε να αναπτυσσόμαστε ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ώστε να συγκλίνουμε πραγματικά με την Ευρώπη, γιατί η Ελλάδα έχασε στην ουσία μια δεκαετία, είπε.
Προσπαθώ να προστατεύω την οικογένειά μου όσο μπορώ
Δεν υπάρχει “μαγική συνταγή”, αλλά σίγουρα βοηθάει να είσαι πολύ καλά προετοιμασμένος και να αξιοποιήσεις τον χρόνο σου στην εξουσία, ιδίως τους πρώτους έξι μήνες, για να χαράξεις την πορεία σου. Και, βέβαια, να έχεις όχι μόνο το σχέδιο, αλλά και το ανθρώπινο δυναμικό για να στελεχώσεις το κράτος – κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο, ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αστραπιαία εξάπλωση των fake news. Κάθε φορά που μιλάω σε νέους στην Ελλάδα, ειδικά σε μαθητές, τους λέω πάντα: Αν κάτι δεν σας ακούγεται σωστό, αν κάτι σας φαίνεται υπερβολικό, ψάξτε το μόνοι σας, διασταυρώστε το. Μην εμπιστεύεστε άκριτα την πρώτη πηγή.
Κάνοντας διάκριση μεταξύ της τοξικότητας στον δημόσιο διάλογο και της ειλικρινούς κριτικής, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι ο κίνδυνος είναι να κλειστείς σε ένα προστατευμένο κουκούλι, να αποκοπείς από κάθε κριτική. Πρέπει συνειδητά να διατηρείς την προθυμία να ακούσεις κριτική, ακόμη κι όταν διαβάζεις ένα άρθρο που δεν σου αρέσει. Ο πειρασμός είναι να τα μπλοκάρεις όλα. Αλλά αυτό είναι επικίνδυνο. Ο ίδιος ανέφερε ότι η διαχείριση όσων γράφονται στα social media είναι πιο δύσκολη όταν στο στόχαστρο μπαίνει και η οικογένειά του.
Προσπαθώ να προστατεύω την οικογένειά μου όσο μπορώ, αλλά είναι αδύνατον τα παιδιά να μην ξέρουν τι γράφεται. Υπάρχει μια σχεδόν νοσηρή έλξη στο να διαβάσεις τα αρνητικά σχόλια, και πρέπει να αντισταθείς σε αυτό.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στους κινδύνους της εξουσίας. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να βρεθείς σε ένα γυάλινο σπίτι αποκομμένος, να χάσεις την επαφή με τους πολίτες. Εγώ εξακολουθώ να αντλώ μεγάλη ικανοποίηση από την προεκλογική εκστρατεία, από το να βρίσκομαι έξω, να μιλάω με ανθρώπους, να ακούω τι έχουν να πουν. Κάθε φορά που το κάνω μαθαίνω τόσα πολλά. Βεβαίως, υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν μέσα στο γραφείο, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάς ότι αν χάσεις αυτή τη συνεχή επαφή με την πραγματικότητα εκεί έξω, θα χάσεις και την ικανότητα να ιεραρχείς σωστά τις προτεραιότητές σου.
Εξακολουθώ να πιστεύω ότι η διακυβέρνηση είναι σε μεγάλο βαθμό μια επιστήμη
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο μοντέλο εξουσίας που έχει ακολουθήσει. Κατ’ αρχάς, με έχουν κατηγορήσει ότι τρέχω την κυβέρνηση σαν επιχείρηση – και δεν ντρέπομαι γι’ αυτό. Μία από τις πρώτες νομοθετικές πρωτοβουλίες το 2019 ήταν ο νόμος για το πώς λειτουργεί η κυβέρνηση: ένα πλαίσιο λογισμικού για το πώς προγραμματίζουμε το έργο μας, πώς λογοδοτούν οι υπουργοί, ποιοι είναι οι δείκτες απόδοσης, πώς μετράμε την πρόοδο. Αυτό δεν υπήρχε στην Ελλάδα.
Εξακολουθώ να πιστεύω ότι η διακυβέρνηση είναι σε μεγάλο βαθμό μια επιστήμη – πρέπει να βασίζεται σε στοιχεία, σε τεκμηριωμένη πολιτική. Όλα αυτά τα μαθαίνετε εδώ. Και σε όσους λαϊκιστές υποστηρίζουν ότι μπορείς να κυβερνήσεις με διαίσθηση και ένστικτο, χωρίς να κοιτάς τα δεδομένα, θα έλεγα να προσγειωθούν στην πραγματικότητα. Το κράτος είναι ένας τεράστιος, πολύπλοκος οργανισμός, πρόσθεσε.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η ΤΝ τεράστιες ευκαιρίες για τη βελτίωση της παραγωγικότητας στο Δημόσιο, αλλά ταυτόχρονα, μας αναγκάζει να επανεξετάσουμε πώς λειτουργεί η αγορά εργασίας.