Ο Αλέξης Τσίπρας στο βιβλίο του Ιθάκη περιγράφει την πρώτη του συνειδητή πολιτική επιλογή: την ένταξή του στην ΚΝΕ και τη δημόσια δράση του μέσω της πώλησης του κομματικού εντύπου Οδηγητής έξω από το σχολείο του.
Πιο συγκεκριμένα, όπως υπογραμμίζει ο ίδιος, ήταν μια πρώτη παρουσίαση της νέας του ταυτότητας και ένα είδος προσωπικού coming out απέναντι στο ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον. Η συμμετοχή του δεν ήταν απλώς τυπική πολιτική ένταξη, αλλά μια βαθύτερη αφοσίωση στη συλλογική δράση και τη θεωρητική μελέτη, μελέτη που περιλάμβανε έργα όπως το Κεφάλαιο του Καρλ Μαρξ και το Κομμουνιστικό Μανιφέστο.
Στο βιβλίο του περιγράφει τον τρόπο που στα τέλη Ιανουαρίου του 1989 οργανώθηκε επίσημα στην ΚΝΕ, ενώ διατηρούσε την ένταξή του αρχικά μυστική από την οικογένεια και τα αδέλφια του. Η δράση του περιλάμβανε αφισοκολλήσεις και συμμετοχή σε κομματικές εκδηλώσεις, ενώ παράλληλα βυθιζόταν στη θεωρητική μελέτη.
Λίγο μετά τις γιορτές, οργανώθηκα επίσημα στην ΚΝΕ. Ήταν η πρώτη μου συνειδητή επιλογή να συμμετέχω στα πράγματα, όχι απλώς να τα παρατηρώ, γράφει. Η πρώτη του δημόσια δράση ήταν η πώληση του Οδηγητή και εισιτηρίων για το Φεστιβάλ της ΚΝΕ έξω από την κεντρική είσοδο του σχολείου.
Ο Τσίπρας εξηγεί ότι η εμπειρία αυτή τον έφερε αντιμέτωπο με την καθημερινότητα, τις κοινωνικές σχέσεις και τις οικογενειακές αντιδράσεις, καθώς οι γονείς του αρχικά ανησύχησαν για τις βραδινές του δραστηριότητες και την απόκρυψη της δράσης του.
Η συμμετοχή του στην ΚΝΕ, όπως σημειώνει, δεν περιορίστηκε μόνο σε κομματική νομιμοφροσύνη αλλά συνδέθηκε με την αντίληψή του ότι οι μεγάλες ανατροπές της εποχής απαιτούσαν ενεργή συμμετοχή και προσωπική δέσμευση.
Στο πλαίσιο της πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής της δεκαετίας του ’80, με γεγονότα όπως το σκάνδαλο Κοσκωτά και τις εξελίξεις στην ΕΣΣΔ, ο νεαρός Τσίπρας επιλέγει συνειδητά τη δράση και τη μελέτη, θέτοντας τα θεμέλια για τη μετέπειτα πολιτική του πορεία.